Vechtende Cyberbaby’s en droeve Hunimals

0 Posted by - 3 maart, 2014 - Exposities, NRC Next
Beeld: Yang Na, Hunting (2012)

Expositie // Future Pass 3.0 // Drie kunstenaars geven hun visie op de toekomst in Future Pass 3.0, nu te zien in Rotterdam // Erg optimistisch is die niet // „Ik denk dat binnen tien of vijftien jaar iedereen een chip in zich draagt

TAMAR STELLING
nrc.next | 3 maart 2014 | p. 23

Een gigantische Mona Lisa met uilensnavel wordt aangestaard door eveneens reusachtige katten en konijnen, die deels dier, deels landschap zijn. Het is werk van Yang Na (31). „Vroeger dachten de mensen in China nog aan de dieren”, zegt Na. Ze schildert feeërieke alter ego’s die Nana heten, met extreem grote amandelvormige manga-ogen, kleine rolmopsachtige wipneusjes en volle, pruilende lippen. „Nu denken ze aan rijkdom en macht. Dieren overleven alleen als huisdieren.” Daarom maakt Na ‘Hunimals’: hybride mensdieren, voorzien van de typische Nana-tronie. „Dat maakt het mensen makkelijker de gezichten van dieren weer te lezen.”

De werken van de Chinese Na zijn nu te zien in het Wereldmuseum in Rotterdam, bij de derde editie van Future Pass. Erg optimistisch over de toekomst zijn de drie exposerende kunstenaars niet. Ze schetsen, beïnvloed door sciencefiction en bonte Japanse tekenstijlen, een veelal macabere en soms ook fleurige dystopie – een bijzonder onaangename samenleving.

‘I Can’t Fall Asleep Without Your Message’ van Yang Na toont een grote rups met twee Nana-hoofden, waarvan er één slaapt. De mensrups lijkt tevens op een analoge telefoonhoorn, met borsten waar sperma in boogjes uit sproeit. „Mensen zijn vastgelijmd aan hun mobieltje. Zonder Facebook worden ze nerveus.” Het beangstigt Na, het geeft haar ‘een koud en nattig gevoel’: „alsof er een kwal over je gezicht glijdt.”

Angst voor de mens

Het werk van Mu Lei (29), ook afkomstig uit China en een ex van Yang Na, bestaat uit dames omringd door gevechtsmachines. Straaljagers lijken op motten en helikopters hebben zes strontvliegpootjes. „De zachte dingen, zoals de vrouwen, veren, golven en de kleur wit, staan voor het Oosten. Het zwarte, mannelijke geschut staat voor de onzichtbare macht van het Westen”, vertelt Lei. Dat is opvallend, want museumbordjes vermelden – zonder dat het werk zelf nou direct die vraag oproept – dat de strijd binnen Lei’s werken er beslist niét eentje is van het Oosten versus het Westen.

De Vlaamse beeldenmaker Olivier Pauwels (39) is tot slot niet zozeer bang voor een demografische groep, maar vreest de mens an sich. „Wat men leert van de geschiedenis, is dat men van de geschiedenis niks leert”, citeert hij de Duitse filosoof Hegel. „Mijn grootvader is als krijgsgevangene gedeporteerd naar Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.” Pauwels hoorde de verhalen elke zondag in zijn jeugd. „Ik ben dat nog altijd aan het verwerken.”

PAUWELS MAAKT SATELLIETEN VAN OUDE BARKRUKKEN EN AUTO’S VAN OUDE STOFZUIGERS

Hoeveel verder zijn we nu eigenlijk, als mensheid, dan in 1945? Als waarschuwing bouwt Pauwels cyberbaby’s: naakte baby’s met retrohelmen, leren handschoentjes, half openhangende monden en soms metalen ledematen. Ze besturen allerlei al even retro ogende oorlogsvoertuigen. „Baby’s vormen een kiem van de volgende generatie. Je weet nooit hoe dat uitpakt”, zegt Pauwels.

Alle in elkaar geknutselde machinerie is gemaakt van divers ‘recyclagemateriaal’, zoals Pauwels het noemt. Zo zijn cyberbaby’s tevens een aanklacht tegen de consumptiemaatschappij. „Ufo’s bestaan uit oude drukplaten die met klinknagels aan elkaar zitten, met nog oude teksten van de Libelle aan de onderkant.” Pauwels maakt satellieten van oude barkrukken, een robot (met de naam E40) van straatverlichting langs de E40, en auto’s van oude stofzuigers.

Sommige cyberbaby’s zijn gechipt. „Ik denk dat binnen tien of vijftien jaar iedereen een chip in zich draagt”, zegt Pauwels. Hij gruwt van het idee. „In Mexico chippen ze al rijkeluiskinderen omdat er daar nogal gekidnapt wordt.” De technologie bestaat. Met chips onder de huid wordt het ook makkelijker om in te checken of te betalen. „Het is gewoon nog de wereld overtuigen van dat ‘standaardpakket’ en voilà! Het is gedaan met onze privacy! ”

Future Pass 3.0, te zien t/m 1 september
in het Wereldmuseum in RotterdamCyberbaby

Beeld: Olivier Pauwels, Cyberbaby