STAGEREIS: Diep in de nikkelmijn van Finse legende Pekka Perä

0 Posted by - 17 april, 2012 - NRC Next, Rubrieken
Beeld: De ouders van Stephanie Lier (midden) krijgen een rondleiding door de mijn

Wie: Stephanie Lier
Studie: MA Resource Engineering (Mijnbouw), TU Delft
Stagebedrijf: Talvivaara Mining Company, Finland
Vergoeding: 3000 euro totaal
Verblijf: november t/m februari

TAMAR STELLING
nrc.next | 17 april 2012 | p. 23

Hoe kwam je aan deze stage?

„Tijdens de studie mijnbouw bezoek je veel buitenlandse mijnbouwbedrijven om de praktijk te zien. Vorig jaar bezochten we onder andere Talvivaara. We kregen een rondleiding en een presentatie. Daarna ga je met z’n allen naar een gehuurd hutje, heel veel drinken en dan de sauna in. Vanuit de sauna spring je in een nabijgelegen meer. Zo ontmoette ik de manager van Talvivaara en regelde ik een stageplek.”

Waarom juist deze mijn?

„Omdat er in deze piepjonge mijn op een bijzondere manier nikkel gewonnen wordt. Sinds de jaren zeventig is bekend dat er een gigantisch nikkelertslichaam ligt in het noorden van Finland tussen Kajaani en Sotkamo. Maar niemand durfde er aan te beginnen door het lage nikkelgehalte. Toen was daar opeens de Finse mijnbouwer Pekka Perä. Hij wilde per se een eigen mijn en kocht in 2004 de mijnrechten van dit lichaam op voor één symbolische euro. Hij ‘weekt’ nu de nikkel uit de aarde los, met behulp van bacteriën: bioheap leaching (BHL). Deze relatief nieuwe techniek was nog nooit voor nikkelwinning ingezet. Niemand dacht dat het zou lukken. Nu is Pekka Perä een levende legende in Finland.”

Wat is bioheap leaching?

„Het nikkel zit in een vaste vorm in de erts. Met ‘leaching’ breng je dat in oplossing. Later kun je het weer laten neerslaan om de nikkel te winnen. De bacteriën versnellen het leachingproces. Je probeert dus de condities in de mijn zo optimaal mogelijk te maken voor de bacteriën. Het gaat heel langzaam, maar het is relatief goedkoop en minder schadelijk voor het milieu dan de meeste andere mijnbouwmethodes.”

Je eerste indruk van het werk?

„Ik woonde in Kajaani en carpoolde met een groepje collega’s naar de mijn. Kwart voor zes op en elke dag – maakt niet uit wie er reed – een uur lang keiharde heavy metal aan in de auto. Heen en terug. En de metal ook niet zachter zetten om te praten; gewoon eroverheen schreeuwen.

„Het is pikdonker als je naar je werk gaat of naar huis. Etenstijden zijn daardoor idioot: 11 uur lunch en om 5 uur avondeten. In het weekend zat ik een keer thuis te werken op de bank. In een paar uur zag ik de zon opkomen en weer ondergaan. Echt ontzettend deprimerend. Ik snap die alcoholcultuur nu wel. Altijd dat donker, donker, donker.”

Alcoholcultuur?

„Ja, neem bijvoorbeeld PikkuJoulu. Dat zijn de kleine feestjes vlak voor Kerst. Een begrip in Finland. Talvivaara gaf ook zo’n feest. Hele zaal afgehuurd, heel diner. Pekka Perä was er ook, hij hield een toespraak. Kort daarna was iedereen lam. Iemand kwam naar me toe, sloeg een arm om me heen en zei: ‘Don’t worry, I will protect your virginity’. Haha, riiiiight.”

Nog andere verbroederende bezigheden met collega’s?

„In Helsinki spreekt iedereen nog aardig Engels, in het noorden niet. Ik reed soms mee de mijn in met graafmachines om metingen te doen. Gesprekken kwamen dan niet veel verder dan: ‘Hard rock huh?’

„Maar twee keer in de week heb je een zogenaamde ‘blast’, een gigantische explosie om stukken ertslichaam bloot te leggen. Iedereen moet dan de mijn uit. Dan sta je gezamenlijk aan de rand van de mijn te kijken naar de blastshow. Het is heftiger dan vuurwerk. Je voelt het ook aan de grond. Best romantisch.”

Lijken Finnen op Nederlanders?

„Mwah, ze zijn een stuk stoerder. Wel houden ze net als wij van zoute drop. En bij het uitgaan betaalt iedereen sowieso voor zichzelf. Serveersters tekenen de tafel na, en houden per stoel bij wie wat besteld heeft.”