Gamekunst trekt land in

0 Posted by - 29 maart, 2012 - Exposities, NRC Handelsblad, NRC Next
Beeld: Buddy Nestor

Imaginair-realistisch werk zou geen kunst maar kitch zijn. Onzin, zegt curator Salome. En daarom een tentoonstelling.

TAMAR STELLING
nrc.next | 17 april 2012 | p. 25
NRC Handelsblad – Cultureel Supplement | 29 maart 2012 | p. 6 

Uit de as van de vuurwerkramp in Enschede verrees een geheel nieuw cultureel centrum, aan de rand waarvan, in een oude textielfabriek, de piepjonge kunstruimte TETEM huist. Hier biedt curator Marcel Salome met het project ‘Dreamscapes’ een podium aan kunstenaars die zich doorgaans niet zo serieus genomen voelen door het kunstestablishment. Hun werk kreeg wel stromingsnamen mee als magisch, fantastisch of visionair realisme, surrealisme of metarealisme. Salome houdt het liever op ‘imaginair realisme’. Als de kunstenaar maar een imaginaire wereld tot stand brengt, in herkenbare vormen, neemt Salome hem op. Hierin gesterkt door Ella Buzo van Cabinodd Gallery.

Salome is sinds zijn 16de reproductiefotograaf en lithograaf en zag zo allerlei soorten kunst langskomen. Toch had hij er lang niks mee. „Totdat ik in 1996 drie weken nauw met Michael Parkes mocht samenwerken. Ik was verkocht.” Nu heeft hij een grafische onderneming die zich puur op kunst richt. „Door mijn werk merk ik dat vanuit de traditionele kunstwereld – de bladen, de galeries, de musea – laagdunkend over imaginair-realistisch werk wordt gedacht; dat is geen kunst, da’s kitch.” Dat vindt Salome onterecht. „Daarnaast weerhoudt angst galeries ervan om dit werk te tonen. Voor het kunstwezen moet alles altijd maar vernieuwend zijn. Dat zijn deze kunstenaars juist niet.” Althans niet zoals misschien Appels of Mondriaans dat wel waren. „De imaginair realist doet wat de Grieken en Egyptenaren ook al deden: realisme mixen met verbeelding.”

In 2006 kwam het eerste Dreamscapes boek uit, gevolgd door een impromptu tentoonstelling van werk uit het boek, in Leeuwarden. Bezoekers reageerden enthousiast. Een aantal boeken en exposities later huurde Salome in 2010 Loods 6 af in Amsterdam. Alleen al bij de opening kwamen 1.500 man. „Mensen zeiden: waarom zien we dit nergens!”

Oude Egyptenaren of Grieken maakten ook al die mix tussen realisme en verbeelding

Voor deze Dreamscapes: Mixed-Up haalden Salome en Buzo enkele eerder al door Dreamscapes tentoongestelde kunstenaars uit het archief, aangevuld met wat jong Nederlands talent van Cabinodd. Ze scouten onbekende imaginair realisten via Facebook, online kunstcollectieven als deviantart.com of beinart.com, maar krijgen ook veel aanmeldingen binnen via Dreamscapes’ website imaginaryrealism.com.

Deze Mixed-Up editie is een eclectisch geheel geworden, zonder echte gemene deler. Je snapt in één oogopslag waarom de al dan niet kitchy kunst in het verleden nogal eens is weggezet. Sommig werk had zo ter illustratie van een fantasyboek of toverachtig kaartspel als Magic: the Gathering kunnen dienen. Maar aangezien steeds meer mensen opgroeiden met fantasy-verhalen door met name film en games, is er ook een groeiende interesse in gerelateerde kunst, constateert Salome. „Je krijgt steeds meer gameontwerpers of mensen die anderszins een bedrijfje hebben in de IT, die deze kunst prima boven de bank in de woonkamer willen hangen. Ze zijn een jaar of dertig-veertig.”

Salome is wel wars van de echte fantasy; elfen en draken zijn net te illustratief. Hij zegt verder te selecteren op techniek, op kunstenaars die pogen te schilderen zoals de oude meesters als Rembrandt of Rubens dat deden, op het ontbreken van verftoetsen, op realisme.

Mixed-up vormt hierop een kleine uitzondering door de samenwerking met Buzo’s Cabinodd. Veel aanwezig werk neigt naar strip. Een anonieme kunstenaar laat legopoppetjes rondwandelen in wereldsteden, er zijn collages met Kuifje naast vrouwen van lichte zeden. Ook zien we Judy Garland, Marilyn Monroe en Humphrey Bogart – 3D geschilderd in grijstinten – ten onder gaan aan vervaarlijk fluorescerende verslavende middelen. Er is 3D geprint werk van Valerie Zwart. Ook beschilderde zij à la Jheronimus Bosch op doorsneden van intacte stukken tak; Bos(ch)geesten.

Toch kan ook de fantasyfan zijn of haar hart ophalen aan bijvoorbeeld Kwon Kyungyup. Zij zorgde voor een reeks mystiek omzwachtelde Aziatische albino’s. Doet denken aan Ans Markus. Tevens spierwit zijn de ranke vrouw-met-dier versmeltingssculpturen van Ludmilla van der Spoel. En Buddy Nestor maakte een viertal portretten van verweekte cyborgkoppen, grijsblauw met felrode accenten. Al met al is Mixed- Up een geslaagde poging tot het bedienen van een nog onvoldoende aangeboorde afzetmarkt.

TENTOONSTELLING
TETEM: Dreamscapes: Mixed-U p
T/m 22 april in TETEM Kunstruimte, Stroinksbleekweg 16, Enschede. Inl: tetem.nl
*** recensie / interview Dreamscapes