Deze techmode maakt je bang

0 Posted by - 14 oktober, 2013 - Exposities, NRC Handelsblad, NRC Next
Beeld: Skinsucka, Studio XO

Techmode // Hybrid Skins
Technologie kan de mode en het lichaam veranderen // Op welke manier zie je op Hybrid Skins, een expositie in Enschede // Kijk wel uit: misschien valt een spinnenjurk met ninjakwaliteiten je aan

TAMAR STELLING
NRC Handelsblad – Cultureel Supplement | 17 oktober 2013 | p. 7
nrc.next | 14 oktober 2013 | p. 24 

Wat als technologie mode en huid kan laten versmelten? Vanuit die vraag ontstond de expositie Hybrid Skins in de TETEM kunstruimte in Enschede. Curator Melissa Coleman signaleerde dat ontwerpers steeds vaker „spannende mogelijkheden” ontdekken om mode volledig te transformeren met behulp van robotica en biotech. Coleman: „Ik ben nieuwsgierig naar hoe technologie het lichaam kan veranderen.”

Een van die vernieuwende ontwerpers is Anouk Wipprecht. Haar Robotic Spider Dress, is naar eigen zeggen haar duisterste werk en is voor het eerst te zien op de tentoonstelling Hybrid Skins. Het is een jurk vol sensoren, motortjes en microprocessoren die zes interactieve spinnenpoten op het schouderstuk aansturen. Zodra je erop afloopt nemen de poten aanvalsposities aan. „De sensoren in de jurk zijn ingesteld volgens de personal space-indeling van antropoloog Edward T. Hall”, zegt Wipprecht.

Volgens de theorie van Hall is alles tot op 45 centimeter afstand van je lichaam ‘intieme ruimte’, vanaf daar tot 120 centimeter is de ‘persoonlijke ruimte’ en alles daarbuiten is de ‘sociale- en de publieke ruimte’. De poten reageren afhankelijk van de afstand waarop de bezoeker zich bevindt. „Ben je op meer dan 120 centimeter afstand van de jurk, in de sociale ruimte dan zijn de spinnenpootjes een beetje aan het rondspelen. Als je dichterbij komt, trekken de pootjes zich vijandig op en als je in de intieme ruimte komt, vallen ze aan vanuit vervaarlijk ogende ninjaposities.”

Dierlijke driften

Wipprecht: „Ik vind dat we van een intuïtieve wereld steeds meer naar een rationele wereld gaan. Hoe krijgen we dat dierlijke terug in onze interactie? Misschien met systemen op het lichaam die de expressie van dieren nadoen, zoals de territoriale driften van de Spider Dress.” Maar dit communicatiehulpstuk is niet te koop. „Zo’n jurk vergt enorm veel onderhoud, je zou er meteen een mechanical engineer bij moeten aanschaffen. ”

Een iets vriendelijker jurk is het werk Like living organisms van Cor en Leonie Baauw van designstudio Local Androids. De jurk, of beter gezegd tweede huid, lijkt nog het meest op enorme, geaderde libellevleugels. Ook deze jurk reageert op de nabijheid van publiek: er wordt steeds sneller bloed door de ‘aderen’ gepompt. Bij fysieke aanraking blaast het rugstuk zich op – het ziet eruit als een mix tussen een capuchon en de keelzak van een fregatvogel.

Wat opvalt: de techmode is vooral gemaakt door dames en voor dames –met ongeveer maat 36. Coleman: „Mannen zijn druk met gadgets. Wat ik weet van mezelf en andere vrouwen die dit soort dingen ontwikkelen, is dat ze over het algemeen een haat-liefderelatie hebben met technologie.” Colemans mobieltje kan alleen bellen. „De weerstand komt vanuit het gevoel dat technologie de wereld overneemt, dat je er niet omheen kunt. Misschien dat je deels de controle terugpakt door dit soort sensuele modestukken te maken, door technologie om te vormen tot iets wat het nog niet was.”

Magneet in je vingertop

Voor een groep mannen uit Detroit gaan de ontwikkelingen in de biotech en robotica juist niet hard genoeg. Hybrid Skins toont de korte documentaire Biohackers: A journey into cyborg America. De mannen zien dat er aan de frontlinies van de wetenschap wordt gewerkt aan cyborgachtige technologieën, bestemd voor implantatie in het lichaam. Coleman: „Ook al hebben ze zelf geen toegang tot subsidies en laboratoria – zij willen dat ook.” Ze werken samen met tattoo artists die eens iets anders willen. Zo planten ze bijvoorbeeld magneetjes in hun vingertoppen om het ‘aardmagnetisch veld’ te kunnen voelen, anderen stoppen weer allerhande technologie in hun lichaam zonder doel, om te kijken wat er gebeurt.

Ook niet te missen op Hybrid Skins: een film over nanorobotjes die kleding om je lichaam spinnen, schoenen met plateauzolen van eendenschedels, elektronische tatoeages die over je lichaam lopen, een jurk ingekleurd door bacteriën en een filmpje van iemand die haar eigen kloon opeet.

Hybrid Skins, tot 24 november te zien
in de TETEM kunstruimte in Enschede